Bilgisayarin Tarihçesi - Cem Türk

04.02.2017

Kisisel Bilgisayarin Gelisimi
Bildiginiz gibi ilk bilgisayarlar hem pahali hem de devasa cihazlardi, teknolojinin ilerlemesiyle hem ucuzlayip hem de kisisel kullanima uygun maliyete gelmesiyle bilgisayarlar evlere girmeye basladi. Bu yazimda 1970 yilindan günümüze kisisel bilgisayarlarin geçirdigi evrimi örneklerle aktarmaya çalisacagim.

 

Bundan önceki Geçmisten Günümüze Bilgisayarlar – Bilgisayar Tarihçesi I baslikli yazimda 1940’larda üretilen ilk bilgisayardan ve 1970’e kadar farkli teknolojilerle üretilen genellikle is amaçli kullanilan devasa bilgisayarlardan bahsetmistim. Peki devasa bilgisayarlar nasil oldu da cebimize girecek boyutlara geldi? 1970’lerden itibaren bilgisayar teknolojisinde yasanan bu büyük degisimi gelin beraber inceleyelim.

Ilk mikroçip 1958 yilinda bulunmustu fakat bilgisayar islemcisinin her bir birimi için farkli mikroçipler kullaniliyordu, 1971 yilinda Intel 4004 model islemci ile mikroislemci olarak da adlandirilan tek mikroçipten olusan ilk islemci üretildi. Mikroislemcinin bulunmasi bilgisayarlarin boyutlarini çok daha küçülmesine mikrobilgisayarlar olarak adlandirilar günümüz kisisel bilgisayarlarinin evriminin baslangiç noktasini olusturdu.

Ilk Jenerasyon Mikrobilgisayarlar (1971-1976)

Ilk mikrobilgisayarlar tuhaf cihazlardi, çogu üzerinde isiklar ve dügmeler bulunan kutulardan ibaretlerdi, binary kodlamadan anlayan mühendisler ve hobi bagimlilari tarafindan kullanilabiliyorlardi. Çok az kismi günümüzdeki bilgisayarlar gibi klavye ve monitör ile geliyordu. Dahasi bu bilgisayarlari satinalabileceginiz bir bilgisayar dükkani da bulunmamaktaydi. Satin aldiginiz veya dergilerde buldugunuz planlari ve dizaynlari takip ederek kendi bilgisayarinizin montajini kendiniz yapiyordunuz.

Altair8800
Ilk kisisel bilgisayar – Altair 8800

Iste 1975 yilindaki bu ortamda ortaya çikan ilk kisisel bilgisayar Altair 8800 sadece 475 $ gibi düsük bir maliyetle sizi bilgisayar sahibi yapiyordu. Altair 8800 bilgisayarinizi olusturmaniz herseyi içeren bir kit halinde geliyordu, kitin içerisinde ise “herhangi bir elektronik dergisinde insa projesi olarak sunulan en güçlü bilgisayari” olusturmak için gerekli kurulum talimatlari, metal kasa, güç kaynagi ve diger tüm gerekli kartlar ve bilesenler bulunuyordu. Altair 8800 2Mhz hiza sahip Intel 8080 islemci içeriyordu.

 

IBM 5100
IBM 5100

Yine 1975 yilinda IBM’in ürettigi ilk minibilgisayar IBM 5100 entegre klavye ve 5 inçlik monitör ile geliyordu. Ayrica IBM bu bilgisayari tasinabilir bilgisayar olarak adlandirsa da 25kg agirligindaki bu alet tek parça olmaktan öteye gidemiyordu. 20.000 $ lik fiyati da ev kullanicilari için cazip degildi daha çok bilimsel amaçla kullaniliyordu.

 

IBM 5100- Iç görünümü
IBM 5100- Iç görünümü

 

1976 yilinda Apple’in kurucularindan Steve Wozniak ( o zamanlar Hewlett-Packard’da mühendis olarak çalisiyordu) arkadasi Steve Jobs ile sadece anakart olarak sattiklari Apple I bilgisayari ürettiler. Apple I bilgisayar yaklasik 200 adet üretildi ve 1 Mhz hizinda bir islemciye sahipti.

Apple I
Apple I

Ikinci Jenerasyon Mikrobilgisayarlar (1977-Günümüz)

 

Commodore PET2001 (1977)
Commodore PET2001 (1977)

Mikrobilgisayarlar gelistikçe daha kolay kullanilabilir hale geldi ve isiklar ve dügmelerden ibaret olan kutu bilgisayarlarin yerini klavye,monitör ve mouse’dan olusan günümüz bilgisayarlarinin atalari aldi.Binary (0 ve 1 lerden olusan ikilik sistem) kod bilmek zorunlulugu ortadan kalkti ve daha anlasilabilir programlara yerini birakti.

 

Apple II (1977)
Apple II (1977)

1977 yilinda tüm zamanlarin en popüler bilgisayarlarindan olan Apple II üretildi, aslinda Apple I‘den çok fazla üstün olmasa da 6 renk destekleyen monitörü, klavyesi, floppy disk kontrolörleri ve 8 adet genisleme yuvasi büyük bir fark yaratiyordu. Ayni zamanda Compucolor 8001 (1976)‘in ardindan gelen Apple II ilk renkli bilgisayarlardan biriydi.

Compucolor 8001
Compucolor 8001

Ancak Apple II’nin satis patlamasini asil saglayan 1979 yilindan itibaren Apple II ile beraber gelen Excel programinin atasi olan VisiCalc idi. VisiCalc sayesinde kolaylikla olusturulan elektronik tablolar is dünyasi için bir çigir açmisti ve sadece VisiCalc bile Apple II bilgisayarlar için bir tercih sebebiydi. VisiCalc’in neye benzedigini görmek ve detayli bilgi için Iste Excel’in atasi VisiCalc! baslikli yazimi okuyabilirsiniz.

Atari Kartusu
Atari Kartusu
Atari 800
Atari 800

Yine 1979 yilinda piyasaya sürülen görünüste daktiloyu andiran Atari 400 ve Atari 800 modelleri ise kullanicilara programlama bilgisi olmadan sadece oyun kartuslarini kullanarak oyun oynama imkani sundu. Bu daha sonra gelecek oyun konsollari için ilham kaynagi olacakti.

 

Osborne 1
Osborne 1

1981 yili ise tasinabilir bilgisayarlar için önemli bir yildi, daha önce “tasinabilir bilgisayar” etiketiyle bazi bilgisayarlar (22 kiloluk IBM 5100 veya sadece 10 adet üretilen Xerox Notetaker gibi) piyasaya sürüldüyse de gerçek anlamda tasinabilir olmadiklari ve yeterince ergonomik olmadiklari için piyasada tutunamadilar. Ancak 1981 yilinda piyasaya sürülen Osborne 1 bilgisayar sonunda seytanin bacagini kirmayi basardi ve ticari olarak basari saglayan ilk tasinabilir bilgisayar oldu.

Osborne 1 Tasinabilir Konumda
Osborne 1 Tasinabilir Konumda

11 kilogramlik Osborne1 üreticilerinin anlattigina göre ne devrimsel özellikler tasiyordu ne de mükemmel bir hiza sahipti, sadece yeterince iyi bir üründü. 5 inçlik ekrana sahip bu bilgisayarin fisini çekip, klavyesini kapattiktan sonra kulbundan tutup dilediginiz yere götürebiliyordunuz hatta bir gazetecinini köse yazisinda belirttigi üzere uçakta koltugunuzun altina bile sigabilecek küçüklükteydi :)

Commodore 64

Commodore 64
Commodore 64

Yukarida gördügünüz klavye görünümlü kutucuk aslinda bir Commodore 64Commodore 64 dünya genelindeki 17 milyonluk satis rakamiyla, firmanin 1993 yillik raporuna göre dünyanin gelmis geçmis (günümüz dahil) en çok satan bilgisayar sistemi.  Zamaninin sartlarina göre yüksek çözünürlügü destekleyen 2 görüntü modu, sayisiz grafiksel özellik ve 3 kompleks ses kanaliyla mükemmel bir oyun bilgisayari olmanin yanisira ayni zamanda  müzikle ugrasanlar için de ideal bir sistemdi.

Commodore 64
Commodore 64

Ayrica Commodore sagladigi ucuz modemlerle internet öncesi kullanilan Bulletin Board adli forumlara, sohbet, download ve online oyun amaçli erisimi mümkün kiliyordu.

Grid 1101
Grid 1101

Belkide ilk nesil laptoplardan en sansli olani aslen isyerlerindeki yöneticilere hitaben gelistirilmis GRiD Compass 1101 laptoplardi. 1983 yilinda üretimine baslanan bu sansli laptoplar hem Amerikan ordusu tarafindan hem de NASA tarafindan uzay mekiklerinde kullaniliyordu. Sadece 4,5kg agirligindaki bu laptoplar 8Mhz hizinda Intel 8086 islemci ve 256K RAM içeriyordu.

Grid 1101 Uzayda!
Grid 1101 Uzayda!

1984 yilinin Ocak ayinda Apple Macintosh‘un piyasaya sürülmesi ile kisisel bilgisayarlarin evrimi son asamasina geçiyordu. Apple Macintosh kendisinden önce gelen yazi-tabanli yani sürekli siyah bir ekranda komutlar girerek kullandiginiz bilgisayarlari mouse araciligiyla kullanilan Grafiksel Kullanici Arayüzü (GUI) ile tarihe gömüyordu.

Macintosh Arayüz
Macintosh Arayüz

Aslinda bu konsept yeni degildi, Stanford Arastirma Laboraturarindan Doug Engelbart ve ekibi 1968 yilinda ilk mouse’u gelistirmisti fakat o dönemin sartlarinda fazla ragbet görmemesi nedeniyle bu teknolojiyi 1973 yilinda daha da gelistirecek olan Xerox PARC ele aldi ve Xerox Alto adinda mouse ve bir grafiksel arayüz kullanilan bilgisayari ürettiler. Ancak Xerox yönetimi bu üründe yeterli potansiyeli görmedi ve piyasaya hiç sürmedi. Tam aksine bu sistemi daha da gelistirip kullanicilarla tanistirmak Xerox Arastirma Merkezinde bu sistemi gören Steve Jobs’a düstü. :) 

Apple Macintosh
Apple Macintosh

Her ne kadar 9 inç büyüklügündeki siyah beyaz ekran ilk basta cazip gelmese de grafiksel kullanici arayüzü Macintosh‘un büyük bir basariya sahip olmasini sagladi. Macintosh‘un bir diger özelligi ise kasanin üzerinde kabartma olarak gelistiricilerinin imzalarinin bulunmasiydi ki bu aslinda çogu firmada bulunan bir gelenekti.

Apple Macintosh Imzalar
Apple Macintosh Imzalar

Grafiksel kullanici arayüzü hem Apple hem de Microsoft’un Windows’u yayinlamasiyla gelismeye günümüze kadar devam etti ve halen daha gelistirilmekte. Aslinda buraya kadar size aktaramadigim bir çok bilgisayar var, sahsen üretilen her yeni bilgisayari teknolojide bugüne kadar ulasmamizda bir adim olarak görüyorum. Son olarak 1991 de üretilen modern laptoplarin ilk örnegi olan Macintosh Powerbook ile yaziyi sonlandiralim.

Powerbook 150
Powerbook 150

 

 

Haber Başlıkları

::::::::::::::        Tüm Haberler         ::::::::::::::
Bilgi Başlıkları

::::::::        Tüm Bilgilendirmeler        :::::::::
Makaleler

:::::::::::        Tüm Makaleler        ::::::::::::
Copyright (c) Ferdi DOĞAN